by Phong TranHạ viện Mỹ tìm cách trì hoãn chế tạo chiến hạm lớp Trump
Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 26/5 công bố dự thảo đầu tiên của dự luật ngân sách quốc phòng cho năm tài khóa 2027, trong đó có các điều khoản liên quan tới chiến hạm lớp Trump với tên mã BBG(X) và chương trình tàu hộ vệ FF(X).
“Bộ trưởng Hải quân Mỹ không được ký hợp đồng hoặc thỏa thuận khác, trong đó có chế tạo chiếc đầu tiên trong dự án BBG(X), tới khi chứng minh được với các ủy ban quân vụ rằng công nghệ vũ khí dự kiến trang bị cho lớp tàu đạt đủ mức độ hoàn thiện”, văn bản có đoạn.
Dự thảo không nêu cụ thể hệ thống vũ khí nào, cũng như không định nghĩa mức độ phát triển của công nghệ tới đâu sẽ được đánh giá là hoàn thiện.
Mỹ dự kiến trang bị cho chiến hạm lớp Trump tên lửa mang đầu đạn thường và hạt nhân, một pháo điện từ, hai hải pháo 127 mm, vũ khí laser và các tổ hợp phòng thủ tầm gần. Tên lửa, trong đó có vũ khí siêu vượt âm, sẽ được nạp trong ống phóng thẳng đứng cỡ lớn.
Hải quân Mỹ từng phát triển pháo điện từ trong giai đoạn năm 2005-2021, song cuộc thử nghiệm trên biển liên tục bị trì hoãn trước khi chương trình bị đình chỉ vì vấn đề kỹ thuật. Nguyên mẫu pháo điện từ đang được niêm cất tại thao trường White Sands ở bang New Mexico.
Một số nguồn tin hồi đầu năm cho biết hải quân Mỹ đã tổ chức cuộc thử nghiệm pháo điện từ tại thao trường White Sands vào tháng 2/2025. Chưa rõ liệu quân chủng này sẽ tiếp tục phát triển nguyên mẫu do BAE Systems thiết kế hay theo đuổi mẫu pháo điện từ khác.
Hải quân Mỹ cũng tích cực phát triển và trang bị vũ khí laser, bất chấp liên tục gặp khó khăn trong mở rộng phạm vi sử dụng. Chiến hạm lớp Trump dự kiến lắp vũ khí laser công suất 300 kilowatt, mạnh hơn nhiều so với mọi hệ thống lắp trên tàu chiến Mỹ hiện nay.
Hiện có 8 khu trục hạm lớp Arleigh Burke được lắp vũ khí laser AN/SEQ-4 hay ODIN, một chiến hạm khác trang bị hệ thống HELIOS có công suất 60 kilowatt. Chưa rõ công suất cụ thể của ODIN, song nó được đánh giá là yếu hơn đáng kể so với HELIOS.
Tên lửa siêu vượt âm Tấn công Chớp nhoáng Thông thường (CPS), thành phần quan trọng khác trong hệ thống vũ khí của chiến hạm lớp Trump, đang trong quá trình phát triển. Mỹ dự kiến phóng thử CPS từ khu trục hạm tàng hình USS Zumwalt vào năm tới.
Biến thể CPS của lục quân Mỹ có tên Dark Eagle cũng từng gặp nhiều thất bại trong quá khứ. Tuy nhiên, lục quân Mỹ cho biết nguyên nhân xuất phát từ vấn đề của bệ phóng, không phải do tên lửa.
“Thông tin về các hệ thống vũ khí dự kiến trang bị cho tàu lớp Trump có thể đã thúc đẩy Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ đưa phần này vào dự thảo luật ngân sách. Hệ thống đẩy chạy bằng năng lượng hạt nhân và các yếu tố khác cũng có thể đặt ra thách thức trong quá trình đóng tàu”, biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, quá trình thiết kế tàu lớp Trump vẫn trong giai đoạn sơ khai. Điều khoản trong dự luật đang được soạn có thể làm trì hoãn thời điểm khởi đóng chiến hạm đầu tiên mang tên USS Defiant.
Hải quân Mỹ dự kiến đặt hàng tàu Defiant vào năm tài khóa 2027. Với giá ước tính 17 tỷ USD, chiến hạm này đắt hơn cả siêu tàu sân bay lớp Ford và sẽ không thể đi vào hoạt động trước năm 2037.
Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)